Geen familie, wel vertrouwen: De Brekeld houdt vast aan zijn koers

Herman Manenschijn zegt: “Voor mij was het wel even slikken. Je laat toch een familiebedrijf los.” Meer dan vijftig jaar bouwde zijn familie aan Hoveniersbedrijf De Brekeld. Eerst zijn vader, daarna hij samen met zijn broers, later alleen. Nu staat er iemand naast hem die het bedrijf van binnenuit kent.

‍

Geen zoon, geen dochter, maar een man die hier op zijn zestiende binnenkwam als stagiair en eigenlijk nooit meer wegging. Met Gert Jan Voortman als mede-eigenaar verandert er weinig aan de buitenkant. Binnen schuift het gewicht langzaam op. Bewust, doordacht en zonder haast.

‍

Van noodzaak naar vakmanschap

De geschiedenis van De Brekeld begint eind jaren zestig. Na een ongeval kon Lambertus (Bats, in de Rijssense volksmond), de vader van Herman Manenschijn, zijn werk als vrachtwagenchauffeur niet meer uitvoeren. Hij vond een nieuw perspectief in het groen, eerst via vrijwilligerswerk, later bij een kwekerij. In 1970 volgde de officiële start van het hoveniersbedrijf. De zoons stapten één voor één in. Herman kwam er in 1988 bij en werkte jarenlang samen met zijn broers Henk en Gertjan. In 2018 nam hij hun aandelen over. Niet uit conflict, maar omdat het bedrijf een duidelijke koers nodig had. “Drie eigenaren met verschillende ideeën werkt op een gegeven moment niet meer”, zegt Herman. Vanaf dat moment stond hij alleen aan het roer. Het bedrijf groeide door, zonder grote sprongen, maar met vaste hand. Tekenend voor de goede onderlinge verstandhoudingen: Henk en Gertjan werkten nog jaren voor De Brekeld onder de leiding van hun jongste broer.

‍

“Als er iets misgaat, lossen we het zelf op”

‍

Een stagiair die bleef

In diezelfde jaren liep Gert Jan Voortman al rond binnen De Brekeld. Hij begon er op zijn zestiende als stagiair tijdens zijn hoveniersopleiding. Tijdens stages bij andere bedrijven zag hij hoe het ook kon lopen. Slechte voorbereiding, te scherpe calculaties en onrust op de werkvloer. “Daar haken mensen op af”, zegt hij. “Maar ik leerde er ook dingen anders organiseren, dat kon ik meenemen naar De Brekeld.” Na zijn mbo-opleiding begon hij aan de hbo-opleiding tuin- en landschapsinrichting. Halverwege kwam het gesprek op gang. Manenschijn vroeg hem of hij wilde nadenken over een vast dienstverband bij De Brekeld.

‍

Instappen zonder haast

Gert Jan woog het af. Nog twee jaar studeren of beginnen bij een bedrijf waar hij zich al jaren mee verbonden voelde. Hij koos voor dat laatste. “Ik wilde geen onderdeel zijn van een grote machine”, zegt hij. Eigenaarschap volgde niet meteen en was ook eigenlijk helemaal niet zijn bedoeling. Wel groeide zijn rol, in calculatie, planning en organisatie. Hij bracht meer structuur aan. Herman moest daar soms aan wennen. “Ik deed veel op gevoel”, zegt hij. “Dat werkte, maar het maakte ons kwetsbaar.” De combinatie bleek complementair: praktische ervaring en intuïtie naast overzicht en grip. In de jaren die volgden, groeide het gesprek langzaam verder. Niet in termen van opvolging, maar van verantwoordelijkheid. Wat begon als meedenken en meebeslissen, verschoof richting eigenaarschap. Uiteindelijk legden Herman en Gert Jan vorig jaar die stap vast bij de notaris. Zonder grote woorden. Maar toch: “Dan wordt het echt”, zegt Herman.

‍

Korte lijnen, eigen regie

De Brekeld richt zich niet op aanbestedingen of bulk. Elke klus krijgt aandacht, van ontwerp tot oplevering. Calculatie, planning en uitvoering blijven in eigen hand. “Als er iets misgaat, lossen we het zelf op”, zegt Gert Jan. Het bedrijf werkt zonder grote voorraden en bestelt gericht per project. Dat vraagt voorbereiding, maar voorkomt verspilling. “Het moet kloppen”, zegt Herman. “Voor de klant en voor onze mensen.”

‍

Mensen maken het verschil

De Brekeld telt 22 medewerkers. Veel van hen werken al jaren bij het bedrijf. Nieuwe collega’s krijgen vrijwel altijd een vast contract. Het bedrijf loopt voor op de cao als het gaat om urenopbouw en biedt ruimte aan zij-instromers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. “Niet omdat het moet”, zegt Gert Jan, “maar omdat het past bij wie we zijn.” Nieuwe machines komen pas binnen na overleg met de werkvloer. Elektrisch materieel krijgt de voorkeur waar het praktisch haalbaar is, diesel blijft waar nodig. “Het moet functioneel zijn”, zegt Gert Jan. Ook groei volgt die lijn. De focus ligt op kwaliteit, continuïteit en een gezonde werkdruk. Maar wel altijd op vooruitgang, niet voor niets was De Brekeld het eerste bedrijf in de regio met een eigen graafmachine; de rest van de hoveniers uit de omtrek deden alles in de jaren ’70 nog met de schep. “Mijn vader wilde altijd voorop lopen.”

‍

“Voor mij was het wel even slikken, je laat toch een familiebedrijf los”

‍

Overdracht in rust

Met Gert Jan als mede-eigenaar blijft Herman betrokken, maar schuift hij langzaam naar de achtergrond. “Ik wil het loslaten in stappen”, zegt hij. Voor Gert Jan voelt dat logisch. “Het gaat niet om mij, maar om het team.”