Economie is in Wierden randvoorwaarde en kernopgave

Acht jaar geleden speelde economie in Wierden vooral op de achtergrond. Toen Richard Kortenhoeven in 2018 wethouder werd, viel hem op hoe dun het onderwerp was belegd, terwijl je volgens hem “zonder werk ook geen samenleving overeind houdt”. Vanuit die gedachte koos de gemeente voor een andere koers. Ondernemers kwamen centraler te staan, economie kreeg meer gewicht en beleid moest weer aansluiten op de praktijk.

Wat volgde, was meer dan een nieuwe visie. Binnen de organisatie verschoof de houding. Economie werd een randvoorwaarde én kernopgave, die direct raakt aan wonen, bereikbaarheid en voorzieningen.

‍

“Ondernemers willen duidelijkheid; als iets nog niet kan, moet je dat ook zeggen”

‍

Buiten begint het werk

Die manier van werken zie je terug in het Team Economie. Waar het bij  het aantreden van Kortenhoeven nog ging om 0,5 fte, telt het team inmiddels twee volwaardige functies. Toch vind je het team zelden op het gemeentehuis. Myrna Wolterink en Ramon Reekers werken bewust veel buiten, om ondernemers op hun eigen terrein te spreken. Beleid klopt volgens Wolterink pas als je weet wat er speelt. “Je moet weten wat er leeft”, zegt ze, “anders ga je oplossingen bedenken voor problemen die er misschien niet zijn.” Reekers herkent dat vanuit zijn achtergrond in het bedrijfsleven. Hij moest wennen aan gemeentelijke processen, maar bewaakt intern het tempo. “Ondernemers willen duidelijkheid; als iets nog niet kan, moet je dat ook zeggen.” Wat eenvoudig is, krijgt snel antwoord. Wat complexer ligt, krijgt aandacht en een vervolg.

‍

Expeditie Wierden verandert de manier van werken

Wat het Team Economie doet, past binnen de Expeditie Wierden, de organisatie-brede koers van de gemeente. Minder rapporten, meer zichtbaarheid en resultaat. De gemeente  koos daarbij bewust voor mensen met ervaring uit het bedrijfsleven. Niet om regels los te laten, maar om ze anders toe te passen. “Zorgvuldig waar het moet, praktisch waar het kan”, vat Kortenhoeven samen. Die keuze heeft directe gevolgen. Economie raakt vergunningen, verkeer, duurzaamheid en gebiedsontwikkeling tegelijk. Afdelingen trekken daarom vaker samen op. Volgens Wolterink helpt dat om ondernemers echt verder te brengen. Het Team Economie wijst de weg, zodat vragen niet blijven liggen. Voor Kortenhoeven zit daar de kern van de verandering. “Collega’s zoeken elkaar sneller op”, zegt hij. Het resultaat: minder ruis,  minder vertraging en eerder resultaat.

‍

Groei in perspectief

De cijfers onderstrepen wat de aanpak oplevert. In tien jaar tijd groeide het aantal arbeidsplaatsen in Wierden met 37 procent. Daarmee hoorde de gemeente jarenlang bij de sterkste groeiers van Overijssel. Volgens Kortenhoeven groeit Wierden vooral omdat “ondernemers hier ruimte krijgen om te doen waar ze goed in zijn.” Bedrijventerreinen De Elsmoat in Enter en De Weuste Noord in Wierden boden ondernemers die ruimte om door te groeien. Tegelijk benadrukt Kortenhoeven dat groei geen doel op zich vormt. Economie hangt samen met wonen, mobiliteit en voorzieningen. Die samenhang bepaalt de koers. Ook heeft de gemeente Wierden toeristen en recreanten veel te bieden. De natuur, het platteland, de dorpscentra en de cultuurhistorie zijn belangrijke trekkers. Het aantal overnachtingen in de gemeente Wierden laat in de laatste jaren een sterke groei zien. “Om ons toeristisch-recreatief aanbod goed op de kaart te zetten, wordt er door de gemeente Wierden lokaal samengewerkt met de stichting Gastvrij Wierden-Enter. Regionaal werken we samen met partners als Twente Marketing, Marketing Oost, Recreatieschap Twente en Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal. Het doel van de lokale en regionale samenwerking is het realiseren van een goede mix van voorzieningen op het gebied van dag- en verblijfsrecreatie met daarbij de focus op beleving, verbreding en kwaliteit.”

‍

‍

Samenwerken zonder over te nemen

Kortenhoeven: “Wierden kent een breed netwerk van ondernemersverenigingen en samenwerkingsverbanden waar we als gemeente trots op zijn. Daarnaast zorgen wij als gemeente voor verbinding door het organiseren van  gerichte bijeenkomsten, het ondernemersloket en persoonlijk contact.” Volgens Kortenhoeven vraagt dat vooral om terughoudendheid. “Je moet niet op de stoel van ondernemers gaan zitten, maar zorgen dat ze elkaar makkelijker vinden en hen ondersteunen en faciliteren.” Die benadering vraagt om vertrouwen. De gemeente stuurt niet op uniforme oplossingen, maar op samenwerking. Ondernemers behouden hun autonomie, maar boeken sneller resultaat als ze samen optrekken. Dat geldt voor bedrijventerreinen, centra en het buitengebied. Op De Weuste Noord wordt duidelijk wat de aanpak vraagt. De uitbreiding in fase 2 draait niet alleen om meters, maar vooral om timing. Ondernemers willen vooruit, procedures volgen hun eigen ritme. Reekers noemt het dagelijkse praktijk. “Je balanceert voortdurend tussen uitleggen en versnellen.” In Enter speelt een vergelijkbare afweging rond de Rondweg. Die voorkeurslocatie voor een nieuw bedrijventerrein is nodig om het dorp leefbaar te houden én om ondernemers ruimte te geven. De gemeente benadert die belangen in samenhang. Bereikbaarheid en economie lopen hier letterlijk over dezelfde weg.

‍

Puzzelen met energie

Die samenwerking krijgt extra betekenis bij vraagstukken als netcongestie en stikstof. Kortenhoeven noemt ze zonder omwegen “mega”. Het zijn landelijke problemen, maar lokaal voelbaar. In de gemeente Wierden begon het met het project ‘Zon op Dak’ en groeide het uit tot gesprekken over een mogelijke energiehub in Enter met ondersteuning van de Twente Board. Reekers schetst het proces als stapelen en bijstellen: inventariseren, meten, plannen maken. “Je begint met een paar ondernemers en eindigt met een heel netwerk.” Het gesprek blijft nuchter. Achter de meter mag veel niet. Regels veranderen. Subsidies helpen, maar lossen niet alles op. Opslag lijkt logisch, maar vraagt tijd en afstemming. Daarom vermijdt de gemeente nu nog harde beloftes. “Ondernemers investeren hun geld maar één keer”, zegt Kortenhoeven. “Zorgvuldigheid weegt zwaarder dan snelheid. In dit soort casussen is de rol van de netbeheerder van cruciaal belang en hier hebben we geen invloed op.”

‍

Vitale centra vragen collectiviteit

In de dorpscentra van Wierden en Enter staat samenwerking centraal. Wolterink werkt daarbij nauw samen met de winkeliersverenigingen. Beide kernen vragen om maatwerk. Enter draait om een lange dorpsstraat, Wierden ontwikkelt een ontmoetingsplein. Verkeersstromen, verblijfskwaliteit en bereikbaarheid grijpen daar voortdurend in elkaar. Met middelen uit de Stadsbeweging investeerde de gemeente in centrummanagement, visievorming en concrete ingrepen. Kleine maatregelen maakten het verschil. Reekers noemt schouwen door het centrum cruciaal. “Je ziet meteen wat kan en wat niet. Soms zit er iets in de ondergrond, dan moet je dat uitleggen.” Volgens Kortenhoeven draait het uiteindelijk om samenhang. “Een centrum red je niet per winkel. Dat lukt alleen als winkels en horeca samen optrekken.” De nulstand in leegstand bevestigt die aanpak.

‍

Winkeltijden en gemak

Bezoekers van buiten weten Wierden en Enter goed te vinden. Verruimde winkeltijden spelen daarbij een rol. Ondernemers bepalen zelf wanneer ze open zijn. Daarnaast telt gemak. Gratis parkeren, korte loopafstanden en een overzichtelijk centrum. Kortenhoeven vat het eenvoudig samen: “Mensen willen hun auto dichtbij kwijt.” Dat levert soms spanning op. Toch verkiest de gemeente die boven leegstand. Het gaat om balanceren, niet om afdwingen.

‍

“Ook als we het antwoord nog niet hebben, laten we weten waar iemand aan toe is”

‍

Dienstverlening als houding

Een belangrijke verandering zit in de dienstverlening. Het ondernemersloket fungeert als eerste aanspreekpunt. Niet doorverwijzen zonder vervolg, maar begeleiden. Voor Wolterink en Reekers is dat een bewuste keuze. “Ondernemers moeten niet het gevoel krijgen dat ze verdwalen in de organisatie”, zeggen ze. “Ook als we het antwoord nog niet hebben, laten we weten waar iemand aan toe is.” Volgens Kortenhoeven vraagt dat om een andere grondhouding. “Niet nee tenzij, maar ja mits.” Wettelijke grenzen blijven gelden, maar binnen die kaders zoekt de gemeente actief naar wat wél kan. Dat verschil merken ondernemers.

‍

Toegankelijkheid als meetlat

Soms worden beleidskeuzes zichtbaar in alledaagse situaties. Toegankelijkheid in het centrum vormt zo’n meetlat. Wierden is in de basis rolstoelvriendelijk, met veel opritten op elke hoek van de straat. Tegelijk zorgen uitstallingen, terrassen en fout geparkeerde auto’s voor knelpunten. Kortenhoeven benoemt het vanuit eigen ervaring. “Als een auto met twee wielen op de stoep staat, dwing je iemand in een rolstoel de rijbaan op.” Het zijn kleine situaties met grote impact. Ze voeden de plannen voor het ontmoetingsplein en duidelijkere looproutes. Bewustwording speelt daarbij een belangrijke rol.

‍

‍

Agrarische toekomst van onderaf

In het buitengebied komen grote opgaven samen. Stikstof, bodem, water en klimaat drukken zwaar op een agrarische gemeente als Wierden. Tegelijk verschillen boeren sterk in positie en toekomstperspectief. Waar de één stopt, wil de ander juist door, vaak met de volgende generatie aan de keukentafel. De gemeente koos daarom voor een eigen aanpak. Geen verplichte uitkoop, maar samenwerken. De boeren startten met  een coöperatie voor agrarisch terreinbeheer (CATB), waarbij gemeente en CATB samen optrekken. Kortenhoeven ziet dat als voorwaarde. “Als je boeren aan tafel zet, krijg je andere gesprekken.” Externe bureaus brachten het grondgebruik in kaart. Die analyse vormt de basis voor het Wierdense Plan. Overleg staat centraal, net als gezamenlijke keuzes. Niet tegenover elkaar, maar naast elkaar.

‍

“Uiteindelijk gaat het erom dat mensen hier prettig kunnen wonen én werken”

‍

Koersvast blijven

Vooruitkijkend ziet Kortenhoeven vooral de noodzaak om koersvast te blijven. De druk op ruimte, energie en mobiliteit neemt toe. Tegelijk groeit de behoefte aan duidelijkheid. “Ondernemers willen weten waar ze aan toe zijn”, zegt hij, “ook als het antwoord niet meteen positief is.” De komende jaren draaien daarom om keuzes maken, prioriteren en uitleggen. Groei vraagt richting, maar ook begrenzing. Volgens het Team Economie schuilt juist daarin de kracht van lokaal bestuur.

‍

‍

Alles raakt elkaar

Aan het einde van het gesprek vallen de lijnen samen. “Winkelen en verblijven, wonen en werken, toerisme en recreatie, sport en cultuur staan niet los van elkaar maar zijn de pijlers van onze economie, die  werelden verbindt. Niet als spreadsheet, maar als praktijk van doen.” Voor de gemeente Wierden betekent dat kiezen voor nabijheid. Voor gesprekken buiten het gemeentehuis. Voor zorgvuldigheid zonder stroperigheid. Kortenhoeven vat het samen: “Uiteindelijk gaat het erom dat mensen hier prettig kunnen wonen én werken, zodat mensen zich thuis voelen in de gemeente Wierden.”