Groeien zonder de controle te verliezen

Veel Nederlandse ondernemers groeien sneller dan hun bedrijf aan kan. Meer klanten, meer omzet, meer kansen, maar ook hogere kosten en complexere beslissingen nemen. Wat maakt het verschil tussen ondernemers die de slag maken, en zij die er middenin vastlopen?

‍

Al jarenlang spreekt Wendy Kersten met ondernemers die willen groeien, investeren of hun bedrijf naar een volgende fase willen brengen. Als Head of Business Development bij Bibby Financial Services ziet zij dagelijks hoe ambitie en realiteit elkaar ontmoeten. Want hoewel groei vaak wordt gezien als een teken van succes, brengt het ook nieuwe risico's, investeringen en uitdagingen met zich mee. Vanuit haar rol helpt zij ondernemers bij vraagstukken rondom werkkapitaal, financiering en duurzame groei.

Sommigen groeien door, anderen moeten pas op de plaats maken door een deel van hun onderneming te verkopen of in het uiterste geval zelfs stoppen. De omstandigheden verschillen, maar het patroon is vaak hetzelfde: een ondernemer die jarenlang groeit en vervolgens tegen een onverwachte grens aanloopt.

"Een groeiend bedrijf voelt zich vaak sterker dan het is," zegt Kersten. "Juist in periodes van groei worden er belangrijke keuzes gemaakt, vaak zonder volledig zicht op de gevolgen. Ondernemers groeien dan sneller dan hun organisatiestructuur, kennis of financiering aankunnen. En dat merk je meestal pas wanneer de eerste knelpunten zich aandienen."

‍

"Een groeiend bedrijf voelt zich vaak sterker dan het is."

‍

Waarom de markt zelf vaak de grootste bottleneck is

Wat Kersten vaak terugziet, is dat de rem op groei zelden van binnenuit komt. Het komt van buiten: wetgeving die verandert, leveranciers die hun prijzen verhogen, een hele sector die transformeert, zoals nu met verduurzaming. En omdat sectoren vaak nauw met elkaar verbonden zijn, voelt de één al snel wat er bij de ander verandert.

"Dat soort veranderingen gebeuren niet geleidelijk," zegt Kersten. In veel sectoren zijn kosten verspreid over meerdere partijen, fases of locaties. Op kleine schaal zijn deze vaak overzichtelijk, maar bij een grote verandering verdwijnt die spreiding: je moet ineens investeren om mee te bewegen, en die investering komt vaak precies op het moment dat ook je gewone kosten al doorlopen. Voor transporteurs geldt dat nu bijvoorbeeld voor elektrificatie: op een gegeven moment moet de vloot vernieuwd worden, ongeacht of de rest van de bedrijfsvoering daar klaar voor is. "Je zit dan met een investering in je maag waarvan je weet dat die op een gegeven moment móét gebeuren, terwijl je ondertussen ook nog gewoon je dagelijkse kosten moet dekken," zegt Kersten. "Weet wat er speelt in je markt en speel geen struisvogelpolitiek. Hoe langer je wacht, hoe minder ruimte je straks hebt om het op je eigen voorwaarden te doen."

‍

Win kennis in vóórdat je erin springt

Juist daar zit volgens Kersten de crux. Ondernemers die een transitie of een grote stap voor het eerst meemaken, zien vaak pas laat waar de knel zit. Marktexperts, financiers en bedrijfsadviseurs hebben dat al vaker gezien en weten vaak eerder dan de ondernemer zelf waar een markt naartoe beweegt. "Wie op tijd met die kennis zijn voordeel doet, hoeft niet zelf opnieuw het wiel uit te vinden," zegt Kersten. "Dan kun je gericht sturen op waar je juist wél in moet investeren, in plaats van achteraf bij te sturen."

Voor veel ondernemers kan dat een eerste stap zijn richting het betreden van een nieuwe markt, overname realiseren of investeren in een vloot van elektrische vrachtwagens: het voelt als een doorbraak, maar het is ook het moment waarop je het minst weet. "Wie op zo'n moment geen advies inwint, weet ook niet welk risico hij eigenlijk neemt," zegt Kersten.

‍

Bescherm jezelf tegen de risico's die groei met zich meebrengt

Weten dat een risico eraan komt, is niet hetzelfde als ertegen beschermd zijn. Dat geldt net zo goed op kleinere schaal. Neem een nieuwe, grote klant: dat kan een prachtige order zijn, maar ook een debiteur die je nog niet kent. "Wat betekent het voor je liquiditeit als je die order eerst moet voorfinancieren?" vraagt Kersten. "En wat als de klant te laat, of helemaal niet wil betalen?" Voor veel groeiende bedrijven is dat geen hypothetische vraag: langere betaaltermijnen zijn in veel sectoren eerder regel dan uitzondering, en elke maand dat een factuur openstaat, drukt op de eigen cashflow.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar groei te kijken, maar ook naar de kwaliteit van je debiteurenportefeuille. Hoe financieel gezond is een nieuwe klant? Kun je eventuele betalingsproblemen opvangen? En heb je voldoende werkkapitaal om groei te blijven financieren als betaaltermijnen oplopen? "Ondernemers focussen terecht op kansen," zegt Kersten. "Maar groei ontstaat niet vanzelf. Je moet er bewust op sturen. Wie wil doorgroeien, moet niet alleen investeren in kansen maar ook zorgen dat de risico's van die groei beheersbaar blijven."

‍

"Groei ontstaat niet vanzelf. Je moet er bewust op sturen."

‍

Weeg meerdere opties af om groei te realiseren

Al die keuzes en risico's, van investeren in een transitie tot het aannemen van een nieuwe klant, hebben vaak één ding gemeen: ze kosten geld voordat ze geld opleveren. En precies daar lopen groeiende bedrijven regelmatig tegenaan. Iedere financier kijkt daarbij naar risico's, toekomstperspectief en de beschikbare zekerheden, maar niet iedere financieringsvorm sluit even goed aan op de situatie van een onderneming. "Een bedrijf dat midden in een groeifase of transitie zit, past niet altijd binnen de kaders van traditionele bankfinanciering," zegt Kersten.

In de praktijk ziet Kersten dat terug bij transporteurs die hun wagenpark moeten vernieuwen, groothandelaren die grotere orders willen aannemen of bedrijven die extra voorraad moeten aanhouden om leveringsproblemen voor te blijven. Op zulke momenten ontstaat behoefte aan financiering die aansluit bij de dagelijkse bedrijfsvoering en de manier waarop een onderneming groeit.

Daarom is het belangrijk om verschillende financieringsvormen tegen elkaar af te wegen. Van lease en voorraadfinanciering tot factoring: elke oplossing heeft zijn eigen toepassing. En daarvan is de laatstgenoemde vaak nog de beste keuze’.

Wat is factoring? Dat is een vraag die wij regelmatig krijgen," zegt Kersten. "Het is relatief onbekend bij veel ondernemers, terwijl het voor groeiende bedrijven juist een financieringsvorm kan zijn die helpt bij structureel opschalen. Door openstaande facturen om te zetten in beschikbaar werkkapitaal, komt geld sneller vrij om te investeren in verdere groei."

Voor Kersten draait het uiteindelijk niet om één specifieke financieringsvorm, maar om het maken van de juiste keuzes op het juiste moment. "De ondernemers die succesvol doorgroeien, zijn vaak niet degenen die de minste risico's nemen, maar degenen die zich goed voorbereiden op wat er komen gaat," zegt ze. "Wie begrijpt wat er speelt in zijn markt, zijn risico's kent en tijdig onderzoekt welke mogelijkheden er zijn, vergroot de kans om kansen daadwerkelijk om te zetten in duurzame groei."

‍

Bibby Financial Services
Ga naar de website

Bibby Financial Services helpt mkb-ondernemers al meer dan 45 jaar om te ondernemen. We geloven dat elk bedrijf potentieel heeft en alleen de juiste ondersteuning en financiering nodig heeft om dat waar te maken.