Knab-onderzoek: Zzp’ers blijven opvallend overtuigd van hun keuze. 84% zegt dat het ondernemerschap positiever uitpakt dan vooraf gedacht.

Zelfstandig ondernemen is de afgelopen jaren minder vanzelfsprekend geworden. De zelfstandigenaftrek daalde van €2.470 in 2025 naar €1.200 in 2026, de Belastingdienst handhaaft sinds 2025 weer op schijnzelfstandigheid en er liggen plannen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Toch blijft de overtuiging onder huidige zzp’ers groot.

‍

Uit onderzoek van Knab onder ruim 2.000 zelfstandig ondernemers blijkt dat 70% niet terug wil naar een baan in loondienst: 39% zeker niet en 31% waarschijnlijk niet. Daartegenover zegt 8% zeker of waarschijnlijk wél terug te willen naar loondienst.

‍

De cijfers laten zien dat zelfstandig ondernemen voor veel zzp’ers geen tussenstation is. 84% zegt dat de keuze voor het ondernemerschap positiever uitpakt dan vooraf gedacht. Daarnaast ervaart 90% van de zzp’ers die eerder in loondienst werkten meer vrijheid dan toen zij werknemer waren.

‍

Vrijheid weegt zwaarder dan zekerheid

De belangrijkste reden om voor het ondernemerschap te kiezen is niet financieel. In het onderzoek noemt 73% meer autonomie en vrijheid als reden om ooit als zzp’er te beginnen. Andere veelgenoemde redenen zijn meer voldoening uit werk (43%) en een betere balans tussen werk en privé (40%). Meer verdienen of financiële kansen wordt door 30% genoemd.

‍

Ook achteraf blijft vrijheid het grootste pluspunt. Gevraagd naar wat het ondernemerschap nu vooral oplevert, noemt 34% autonomie en vrijheid als belangrijkste voordeel. Daarna volgen plezier in het werk, hoe goed het ondernemerschap bij iemand past, meer regie en de combinatie met het privéleven.

‍

“Deze uitkomsten laten zien dat zelfstandig ondernemerschap voor veel zzp’ers veel meer is dan een contractvorm,” zegt Casper Zwart, onderzoeker bij Knab. “Het gaat over regie, vrijheid en werk kunnen doen op een manier die beter past bij je leven. Tegelijk is dat geen simpel succesverhaal. Regels, onzeker inkomen en administratie schuren duidelijk. Maar voor veel huidige zzp’ers wegen de voordelen nog steeds zwaarder dan de zekerheid van loondienst.”

‍

Regels en onzekerheid blijven grootste tegenvallers

Dat zzp’ers positief terugkijken, betekent niet dat het ondernemerschap alleen maar meevalt. Gevraagd naar de grootste tegenvaller noemt 24% regelgeving en beleid vanuit de overheid. Daarna volgen onzekerheid van inkomsten (17%) en administratie en regelwerk (15%). Tegelijk zegt 16% dat eigenlijk alles meevalt.

‍

Die nuance is belangrijk. De dalende zelfstandigenaftrek, de hervatte handhaving op schijnzelfstandigheid en de plannen voor een verplichte AOV maken het ondernemerschap op papier minder aantrekkelijk. Toch lijkt de behoefte aan vrijheid en autonomie voor veel huidige zzp’ers zwaarder te wegen dan de zekerheid van een vast contract.

‍

Ongemak vooraf, overtuiging achteraf

De stap naar het ondernemerschap voelde voor veel zzp’ers spannend. Ruim de helft vond de overstap destijds best of heel spannend. Toch kijkt ook deze groep vaak positief terug. Van de ondernemers die de stap heel spannend vonden, zegt 84% dat de keuze positiever uitpakt dan verwacht. Onder ondernemers die de stap best spannend vonden, is dat 85%.

‍

Gemiddeld geven zzp’ers het ondernemerschap een 8,2. Naarmate ondernemers langer zelfstandig zijn, loopt dat rapportcijfer iets op: van een 8,0 onder starters tot een 8,4 onder ondernemers die langer dan 15 jaar zelfstandig zijn.

‍

Volgens Knab laat dit zien dat veel ondernemers gaandeweg beter hun eigen vorm vinden. Ze leren omgaan met opdrachten, klanten, administratie, buffers en vrije tijd. Daardoor wordt het ondernemerschap voor veel mensen minder een sprong in het diepe en meer een manier van werken die bij hen past.

‍

Over het onderzoek

Knab voerde het onderzoek in 2026 uit onder 2.086 klanten die als zelfstandige ondernemen. De vragenlijst werd ingevuld via de app en de website van Knab. Niet alle deelnemers beantwoordden elke vraag, waardoor het aantal antwoorden per vraag verschilt.